مهلت و نحوه اعتراض به برگ تشخیص مالیات

۲-اعتراض به هیئت حل اختلاف بدوی :

پس از صدور برگ تشخیص مالیات توسط مامور اداره امور مالیاتی کشور، مودی می تواند ظرف مهلت ۲۰ روز اعتراض خود را در سامانه یکپارچه خدمات مالیاتی به نشانی my.tax.gov.ir ثبت کند. ثبت اعتراض هیات بدوی در این روش مستلزم ورود به سامانه یکپارچه خدمات مالیاتی و کلیک بر روی گزینه اعتراض به برگ تشخیص مالیات می باشد.

علاوه بر این مطابق با تبصره ۶ ماده ۲۴۷ قانون مالیات های مستقیم، اداره امور مالیاتی مکلف است اعتراض کتبی مودیان مالیاتی نسبت به برگ تشخیص مالیات و سایر تصمیمات را پذیرفته و مورد رسیدگی قرار دهد. بنابراین برای اعتراض به تصمیمات اداره امور مالیاتی می توان به دو شیوه حضوری و غیر حضوری اقدام نمود.

هیات بدوی موضوع ماده ۲۴۴ :

تشکیلات و شیوه رسیدگی در هیات بدوی حل اختلاف در ماده ۲۴۴ قانون مالیات های مستقیم تعیین گردیده است. مطابق با ماده مذکور هیات بدوی حل اختلاف مالیاتی هیاتی است که به اختلافات مالیاتی رسیدگی می کند.

البته باید خاطر نشان شد که هیات های حل اختلاف تنها در صورتی برای رسیدگی به امور مالیاتی صلاحیت خواهند داشت که رسیدگی به موضوع در صلاحیت مرجع قانونی دیگری قرار نداشته باشد. همانطور که اشاره شد هیات بدوی حل اختلاف مالیاتی با حضور سه عضو تشکیل می یابد.

آرای هیات های حل اختلاف با نظر اکثریت صادر می شود. هیات های حل اختلاف دارای ماهیت مستقل می باشند، اما مسئولیت تشکیل و مدیریت جلسات آن بر عهده سازمان امور مالیاتی کشور قرار دارد.

۳-هیئت حل اختلاف تجدیدنظر :

هیات بدوی مرجع بعدی است که وظیفه دارد به اعتراض مودی نسبت به برگ تشخیص مالیات رسیدگی نماید. که در صورت عدم مراجعه و یا عدم توافق ممیز کل مالیاتی و همچنین در موارد ابلاغ قانونی، پرونده به هیات حل اختلاف ارجاع داده می‌شود و با ورود پرونده به این مرحله از دادرسی مالیاتی، زمان تشکیل هیات حل اختلاف به مودی ابلاغ می‌شود.

ممیز مالیاتی پس از دستور مدیر گروه مالیاتی مبنی بر ارجاع پرونده به هیات حل اختلاف مالیاتی، حداکثر ظرف مدت ۵ روز جهت تعیین وقت از دبیرخانه، اقدام می‌نماید. پس از دریافت تاریخ هیات، برگ دعوت به هیات (بدوی و تجدید نظر) در ۳ نسخه تنظیم می‌گردد.

یک نسخه از آن به مودی ابلاغ می‌گردد که در برگ دعوت، ساعت، تاریخ و مکان تشکیل جلسه هیات مشخص می‌گردد. وقت رسیدگی هیات حل اختلاف مالیاتی در مورد هر پرونده جهت حضور مودی توسط دبیرخانه هیات‌های حل اختلاف مالیاتی به آن‌ها ابلاغ می‌گردد.

بنابراین فاصله بین تاریخ ابلاغ و روز تشکیل جلسه هیات نباید کمتر از ۱۰ روز باشد؛ مگر به درخواست مودی و موافقت هیات حل اختلاف مالیاتی، البته روز ابلاغ و روز تشکیل جلسه جز مدت ده روز محسوب نمی‌شود.

هیات‌های بدوی و تجدید نظر و هیات موضوع ماده ۲۱۶ مالیاتی از ۳ نفر عضو تشکیل می‌شود که در ذیل به معرفی آن‌ها پرداختیم.

۱‌- یک نفر نماینده سازمان امور مالیاتی کشور

۲‌- یک نفر از میان قضات اعم از بازنشسته یا شاغل حقوق‌دانان مطلع در امور مالیاتی با شرط وثاقت و امانت به درخواست سازمان امور مالیاتی و انتخاب رئیس کل دادگستری هر استان.

۳‌- یک نفر نماینده از اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران، اتاق تعاون ایران، جامعه حسابداران رسمی ایران، جامعه مشاوران رسمی مالیاتی ایران، مجامع حرفه‌ای، اتاق اصناف ایران، شورای اسلامی شهر، کانون وکلا، مرکز وکلا،‌ کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده که برای مدت سه‌سال منصوب می‌شوند.

مودی همزمان با اعتراض به برگ تشخیص مالیات یا مطالبه مالیات یکی از مراجع این بند را به‌عنوان نماینده خود جهت شرکت در جلسات هیات حل اختلاف مالیاتی معرفی می‌نماید.

در صورتی که برگ ‌تشخیص مالیات ابلاغ قانونی شده باشد و یا همزمان با تسلیم ‌اعتراض به برگ تشخیص مالیات در مهلت قانونی مودی انتخاب خود را اعلام ننماید، با توجه به نوع فعالیت مودی یا موضوع مالیات مورد رسیدگی، از بین نمایندگان مزبور با رعایت تبصره (۵) این ماده ‌یک نفر انتخاب می‌شود.

تبصره ۱: جلسات هیات‌های حل اختلاف مالیاتی با حضور هر سه عضو رسمیت می‌یابد و رای هیات با اکثریت آراء قطعی و لازم‌الاجراء است، ولی نظر اقلیت باید در متن رای قید گردد.

تبصره ۲: اداره امور هیات‌های حل اختلاف مالیاتی و مسئولیت تشکیل جلسات هیات‌ها، به عهده سازمان امور مالیاتی کشور می‌باشد.

اگر مودی رای صادره هیات حل اختلاف را بپذیرد و از آن تمکین کند، برگ قطعی مالیات برایش صادر می‌شود و فرایند دادرسی مالیاتی به اتمام می‌رسد.

اگر مودی رای صادره به هیات حل اختلاف را نپذیرد، می‌تواند به آن اعتراض کند. لازم به ذکر است اعتراض به رای صادره می‌تواند هم از سوی مودی هم از سوی اداره امور مالیاتی باشد. پس از گذر از این مرحله، برگ اجرایی برای وصول بدهی، طی بازه زمانی یک ماهه ارسال می‌شود.

۴-هیات ماده ۲۱۶ قانون مالیاتهای مستقیم :

مرجع رسیدگی به شکایات ناشی از اقدامات ‌اجرایی راجع به مطالبات دولت از اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی‌که طبق مقررات اجرایی مالیات ها قابل مطالبه و وصول می‌ باشد هیأت حل اختلاف مالیاتی خواهد بود. به شکایات مزبور به‌ فوریت و خارج از نوبت رسیدگی و رأی صادر خواهد شد. رأی ‌صادره قطعی و لازم‌الاجراء است‌.

تبصره ۱ :

در مورد مالیات‌های مستقیم در صورتی که شکایت ‌حاکی از این باشد که وصول مالیات قبل از قطعیت‌، به موقع اجرا گذارده شده است هرگاه هیأت حل اختلاف مالیاتی شکایت را وارد دانست ضمن صدور رأی به بطلان اجرائیه حسب مورد قرار رسیدگی و اقدام لازم صادر یا نسبت به درآمد مشمول مالیات مودی ‌رسیدگی و رأی ‌صادر خواهد کرد. رأی ‌صادره ‌از هیأت حل اختلاف ‌قطعی است‌.

تبصره ۲ :

در مورد مالیات‌های غیرمستقیم هرگاه شکایت‌ اجرایی از این جهت باشد که مطالبة مالیات قانونی نیست مرجع‌ رسیدگی به این شکایت نیز هیأت حل اختلاف مالیاتی خواهد بود و رأی هیأت مزبور در این باره قطعی و لازم‌الاجراء است‌.

مفاد این تبصره شامل جرایم قاچاق اموال موضوع عایدات‌ دولت و بهای مال قاچاق از بین رفته و نیز آن دسته از مالیات ‌های‌ غیرمستقیم که طبق مقررات مخصوص به خود در مراجع خاص ‌باید حل و فصل شود نخواهد بود.

۵-شورای عالی مالیاتی :

ماده ۲۵۲

شورای عالی مالیاتی مرکب است از بیست و پنج نفر عضو که از بین اشخاص صاحب نظر ، مطلع و مجرب در امور حقوقی ، اقتصادی ، مالی ، حسابداری و حسابرسی که دارای حداقل مدرک تحصیلی کارشناسی یا معادل در رشته‌های مذکور می‌باشند به پیشنهاد رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور و حکم وزیر امور اقتصادی و دارایی منصوب می‌شوند .

تبصره ۱:

حداقل پانزده نفر از اعضای شورای عالی مالیاتی باید از کارکنان وزارت امور اقتصادی و دارایی و یا سازمانها و واحدهای تابعه آن که دارای حداقل شش سال سابقه کار در مشاغل مالیاتی باشند انتخاب شوند .

تبصره ۲:

جلسات شورای عالی مالیاتی با حضور حداقل دو سوم اعضا رسمی است و تصمیمات آن با رای حداقل نصف به علاوه یک حاضرین معتبر خواهد بود

ماده ۲۵۳

دوره عضویت اعضای شورای عالی مالیاتی سه سال از تاریخ انتصاب است و در این مدت قابل تغییر نیستند مگر به تقاضای خودشان یا به موجب حکم قطعی دادگاه اختصاصی اداری موضوع ماده (۲۶۷) این قانون انتصاب مجدد اعضا پس از انقضای سه سال مذکور بلامانع است .

رییس شورای عالی مالیاتی از بین اعضای شورا که کارمند وزارت امور اقتصادی و دارایی باشد ، به پیشنهاد رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور و حکم وزیر امور اقتصادی و دارایی منصوب می‌شود .

ماده ۲۵۴

شورای عالی مالیاتی دارای هشت شعبه و هر شعبه مرکب از سه نفر عضو خواهد بود . رئیس و اعضای شعب از طرف رئیس شورای عالی مالیاتی منصوب می‌شوند .

ماده ۲۵۵

وظایف و اختیارات شورای عالی مالیاتی به شرح زیر است:

۱. تهیه آیین نامه‌ها و بخشنامه‌های مربوط به اجرای این قانون در مواردی که از طرف وزیر امور اقتصادی و دارایی یا رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور ارجاع می‌گردد و یا در مواردی که شورای عالی مالیاتی تهیه آن را ضروری می‌داند پس از تهیه به رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور پیشنهاد کند .

۲. بررسی و مطالعه به منظور پیشنهاد و اعلام نظر در مورد شیوه اجرای قوانین و مقررات مالیاتی و همچنین پیشنهاد اصلاح و تغییر قوانین و مقررات مالیاتی و یا حذف بعضی ازآنها به وزیر امور اقتصادی و دارایی یا رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور .

۳. اظهارنظر در مورد موضوعات و مسایل مالیاتی که وزیر امور اقتصادی و دارایی یا رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور حسب اقتضا برای مشورت و اظهار نظر به شورای عالی مالیاتی ارجاع می‌نماید.

در موارد موضوع این بند نظر اکثریت اعضای شورای‌عالی مالیاتی پس از تنفیذ وزیر امور اقتصادی و دارایی یا رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور، حسب مورد، برای کلیه مأموران و مراجع مالیاتی لازم‌الاتباع است.

۴. رسیدگی به آرای قطعی هیات‌های حل اختلاف مالیاتی که از لحاظ عدم رعایت قوانین و مقررات موضوعه یا نقص رسیدگی مورد شکایت مودی یا اداره امور مالیاتی واقع شده باشد .

ماده ۲۵۶

هرگاه از طرف مودی یا اداره امور مالیاتی شکایتی در موعد مقرر از رای قطعی هیات حل اختلاف مالیاتی واصل شود که ضمن آن با اقامه دلایل و یا ارائه اسناد و مدارک صراحتا یا تلویحا ادعای نقض قوانین و مقررات موضوعه یا ادعای نقص رسیدگی شده باشد ، رییس شورای عالی مالیاتی شکایت را جهت رسیدگی به یکی از شعب مربوط ارجاع خواهد نمود .

شعبه مزبور موظف است بدون ورود به ماهیت امر صرفا از لحاظ رعایت تشریفات و کامل بودن رسیدگی‌های قانون ی و مطابقت مورد با قوانین و مقررات موضوعه به موضوع رسیدگی و مستندا به جهات و اسباب و دلایل قانونی رای مقتضی بر نقض آرای هیات‌های حل اختلاف مالیاتی و یا رد شکایت مزبور صادر نماید ، رای شعبه با اکثریت مناط اعتبار است و نظر اقلیت باید در متن رای قید گردد .

ماده ۲۵۷

‌درمواردی که رای مورد شکایت از طرف شعبه نقض می‌گردد پرونده امر جهت رسیدگی مجدد به هیات حل اختلاف مالیاتی دیگر ارجاع خواهد شد و درصورتی که درآن محل یک هیات بیشتر نباشد به هیات حل اختلاف مالیاتی نزدیکترین شهری که با محل مزبور در محدوده یک استان باشد ارجاع می‌شود .

مرجع مزبور مجدداً به موضوع اختلاف مالیاتی برطبق فصل سوم این باب و با رعایت نظر شعبه شورای عالی مالیاتی رسیدگی و رای مقتضی می‌دهد . رایی که بدین ترتیب صادر می‌شود قطعی و لازم‌الاجرا است . حکم این ماده در مواردی که آرای صادره از هیات‌های حل اختلاف مالیاتی توسط دیوان عدالت اداری نقض می‌گردد نیز جاری خواهد بود .

تبصره:

درمواردی که رای هیات‌های حل اختلاف مالیاتی نقض می‌شود شورای عالی مالیاتی موظف است یک نسخه از رای هیات را برای رسیدگی نزد دادستان انتظامی مالیاتی ارسال دارد تا در صورت احراز تخلف اقدام به تعقیب نماید .

ماده ۲۵۸

هرگاه در شعب شورای عالی مالیاتی نسبت به موارد مشابه رویه‌های مختلف اتخاذ شده باشد حسب ارجاع وزیر امور اقتصادی و دارایی یا رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور یا رییس شورای عالی مالیاتی ، هیات عمومی شورای عالی مالیاتی با حضور رییس شورا و روسای شعب و در غیاب رییس شعبه یک نفر از اعضای آن شورا به انتخاب رییس شورا تشکیل خواهد شد و موضوع مورد اختلاف را بررسی کرده و نسبت به آن اتخاذ نظر و اقدام به صدور رای می‌نماید .

در این صورت رای هیات عمومی که با دو سوم آرای تمام اعضا قطعی است ، برای شعب شورای عالی مالیاتی و هیات‌های حل اختلاف مالیاتی و مأموران مالیاتیدرموارد مشابه لازم‌الاتباع است .

ماده ۲۵۹

‌هرگاه شکایت از رای هیات حل اختلاف مالیاتی از طرف مودی به عمل آمده باشد و مودی به میزان مالیات مورد رای ، وجه نقد یا تضمین بانکی بسپرد و یا وثیقه ملکی معرفی کند یا ضامن معتبر که اعتبار ضامن مورد قبول اداره امور مالیاتی باشد معرفی نماید ، رای هیات تا صدور رای شورای عالی مالیاتی موقوف‌الاجرا می‌ماند .

۶-هیأت موضوع ماده ۲۵۱ مکرر قانون مالیات های مستقیم :